|
lịch sử
trường Regina Pacis (1954 - 1977)
(Chân thành cảm tạ Soeur Imelda và Soeur Myriam,
nhị vị cựu hiệu trưởng Regina Pacis,
Soeur Christianne (San Jose, CA 95128), phụ trách lầu nội trú Sơn Ca,
Soeur Nicole (San Jose, CA 94541), phụ trách Regina Pacis Kỹ Thuật,
và Giáo Sư Trần Quang Ðạt đã cung cấp tài liệu cho phần sử trường
Riêng Regina Pacisienne Thu Hồng và Nguyệt Trinh đã chia xẻ một số hình ảnh)
Cité Marie Paul là tài sản của người Pháp
trao tặng cho các Soeurs dòng Vinh Sơn. Ðó là một cơ sở có
giới hạn vuông vức từ các con đường Tú Xương, bà Huyện Thanh Quan,
Hiền Vương và Lê văn Duyệt. Không bao lâu, phần đất này lại được
chính phủ thời bấy giờ cắt đất và mở đường Nguyễn Thông. Kể từ đó
Cité Marie Paul do các Soeurs làm chủ, được bao quanh bởi
bốn con đường: Tú Xương, bà Huyện Thanh Quan, Hiền Vương và Nguyễn
Thông, địa điểm ấy là trụ sở chính của tu viện Nữ Tu Bác Ái (Filles
de la Charité).
Ðến năm 1960, tại tu viện đã có một số nữ sinh
nội trú, trong đó có cả trẻ em mồ côi và tật nhi vì sốt tê liệt
(polio). Việc đưa các em ra học tại các trường tư thục vừa tốn kém
lại vừa phức tạp. Do đó, Mère Cathérine, bà Giám Tĩnh của dòng
Vinh Sơn quyết định thành lập một trường tư thục Công Giáo
dành riêng cho nữ sinh lấy tên là Regina Pacis, sau này còn
được gọi là Nữ Vương Hoà Bình (dịch từ tiếng Latin của hai
chữ Regina Pacis, do yêu cầu của bà Ngô Ðình Nhu vì muốn
dùng tiếng Việt cho các tên gọi). Vị hiệu trưởng đầu tiên do Soeur
Imelda Nguyễn Thị Bích Ðài đảm nhiệm. Lúc ấy ở Việt Nam có hai chương
trình giáo dục, đó là chương trình Pháp và chương trình Việt. Tại
Regina Pacis, các lớp chương trình Pháp học buổi sáng, và các lớp
chương trình Việt học buổi chiều. Các lớp có từ mẫu giáo, đến tiểu
học và trung học đệ Nhất cấp. Ban giảng viên cộng tác ngay từ những
năm đầu thành lập trường là các thầy Vũ Lượng, Vũ Ngữ, Trần Quang
Ðạt, Lai Huy Quan, Vũ Công Ðịnh, Nguyễn Ngọc Hoan, Nguyễn Ngọc Huyền,
Phạm Kim Anh, các cô Thanh Nguyệt (aka Thu Hà), Thanh Vân, Kim Quy,
Bùi Thạch Bích ...
Thầy Ngữ là người áo đen đứng bìa phải, đứng cạnh
Thầy Ngữ là Mme Thu Hà
(Ảnh chụp lúc nghỉ hè tại Ðà Lạt)

Lầu Nội Trú bên cổng đường bà Huyện Thanh Quan
Ngoài việc giáo dục, Regina Pacis còn có chương
trình bán trú và nội trú dành cho các học sinh. Hai lầu bán trú
và nội trú nằm cận nhau ngay góc đường Bà Huyện Thanh Quan và Hiền
Vương. Mỗi lầu có khoảng 80 giường. Khi ấy, Soeur Christianne đảm
nhiệm lầu nội trú Sơn Ca bên góc đường Hiền Vương và các lớp mẫu
giáo. Do công việc bận rộn, Soeur Christianne giao lại quyền săn
sóc các trẻ em tật nhi cho hai Soeur William Nguyễn thị Quyên và
Thérèse Marie Phạm thị Mơ phụ trách.

Regina Pacis tại cổng bà Huyện Thanh Quan, dẫn
vào lầu nội trú
(Ngày nay khu này là trường Cao Ðẳng Sư Phạm,
Khoa Kỹ Thuật)
Ðầu năm 1965, khi Soeur Imelda dời ra làm hiệu
trưởng tại Nha Trang, Soeur Agnes Huỳnh Ngọc Nữ được cử làm hiệu
trưởng trường Regina Pacis. Trường càng ngày càng có uy tín, phụ
huynh gửi con em đến học rất đông. Các Soeurs quyết định xây thêm
các lớp học mới ngay góc đường Nguyễn Thông và Hiền Vương. Sau đó
toà lầu ba tầng được xây dựng và mở thêm một cổng ra vào tại số
28 đường Nguyễn Thông. Ðặc biệt dẫy lầu mới này có hệ thống thang
máy dành riêng cho các học sinh tật nhi. Toàn bộ ngôi trường khang
trang toạ lạc trên mảnh đất vuông vắn xinh xắn có bốn cổng chính
dẫn ra các đường Tú Xương, Bà Huyện Thanh Quan, Hiền Vương và Nguyễn
Thông. Mỗi cổng đều gắn bó với từng hoạt động riêng biệt của ngôi
trường. Cổng 42 Tú Xương không những là địa chỉ và văn phòng chính
của Regina Pacis mà tại đây còn có ngôi giáo đường nhỏ của trường,
nơi mà mỗi ngày khi trời còn tinh sương, các nữ sinh nội trú theo
hàng ngũ ngay ngắn trang nghiêm được các soeurs dẫn đến để làm lễ
sáng. Cổng Bà Huyện Thanh Quan dành cho học sinh lớp mẫu giáo và
khu nội trú. Cổng đường Hiền Vương dẫn vào khu trẻ em tật nhi và
lầu nội trú của Soeur Christianne. Tại đây còn có một hồ bơi nho
nhỏ quanh năm nước xanh biếc và đầy tiếng cười trong trẻo của lũ
trẻ. Và cuối cùng là cổng số 28 đường Nguyễn Thông, đây là lối ra
vào chính của toàn thể học sinh và ban giảng huấn các cấp Trung
Tiểu học.

Regina Pacis tại cổng 28 Nguyễn Thông
Năm 1970 Soeur Agnes từ trần tại Ðà Lạt, và Soeur
Myriam Chu Thị Nguyệt được cử làm hiệu trưởng. Do yêu cầu của phụ
huynh và cũng do kinh nghiệm và uy tín của Regina Pacis nên trường
mở thêm các lớp đệ Nhị cấp tức các lớp 10, 11, 12 ngày nay. Từ những
năm 1970 Regina Pacis đã trở thành một trường tư thục có tiếng tăm
sánh vai với các trường Couvent Des Oiseaux, Lasan Taberd, Nguyễn
Bá Tòng, Hưng Ðạo ... tại Saigon.
Regina Pacis Thẻ Học Sinh trước 1975
Regina Pacis đồng phục trong những năm đầu tiên
(lớp Mme Thu Hà)
Regina Pacis đồng phục trong những năm đầu tiên
(lớp cô Ngọc Lan)
(bấm vào đây để phóng hình to)
Lớp Ðệ Ngũ, Niên Khóa 1964-1965
(chụp với Soeur Imelda)
(bấm vào đây để phóng hình to)
Lớp Ba cùng cô Bửu Liên, Niên Khóa 1967
(bấm vào đây để phóng hình to)
Lớp 7ème
(chụp với Melle Bùi Thạch Bích)
(bấm vào đây để phóng hình to)
Về khoa Kỹ Thuật, được Soeur Nicole thành lập
vào năm 1969. Ðến năm 1971, Soeur mở thêm khoa Chính Trị Kinh Doanh
chương trình 2 năm. Sau đó lại đổi ra Women Junior College - Regina
Pacis. Lớp đầu tiên tốt nghiệp vào năm 1972. Vào năm 1970, Soeur
Nicole thành lập hội Bảo Trợ Phụ Nữ để các sinh viên vừa tốt nghiệp
có cơ sở giúp đỡ phụ nữ lao động dưới sự bảo trợ của hội.

Regina Pacis Kỹ Thuật trong ngày tốt nghiệp
(bấm vào đây để phóng hình to)
Ðến năm 1975, do biến cố lịch sử trên toàn cõi
Việt Nam, trường Regina Pacis bị chính quyền Cộng Sản công lập hoá
và bị đổi tên thành Triệu thị Trinh vào năm sau. Từ đó, các
Soeurs rút lui về tu viện. Trường được bàn giao cho một ban điều
hành do các thầy cô đảm nhiệm. Ban điều hành lúc đó là các cô Mã
Thị Huỳnh Ðiểu, Thầy Trần Quang Ðạt, Thầy Vương Hữu Lễ. Ðây là buổi
giao thời trong thời kỳ quá độ nên việc điều hành trường có nhiều
khó khăn phức tạp. Ðến năm học 1977-1978 trường bị giải thể, cùng
chung số phận như Lasan Taberd trước đó ít lâu. Từ ngày ấy, Regina
Pacis chỉ còn trong lòng thương nhớ khôn nguôi của những người đã
tạo dựng bồi đắp nên mái trường mến yêu ấy, của những người tận
tụy công hiến phần đời cao cả trong việc đào tạo và dẫn dắt thế
hệ đi sau, của những mái đầu thơ ngây chan chứa đầy kỷ niệm hồn
nhiên trong lứa tuổi học trò. Regina Pacis mãi mãi là bóng mát thần
tiên trong lòng các Soeurs, các thầy cô và các em nữ sinh. Sau đó,
Triệu thị Trinh cũng chẳng còn, mà chỉ là trường Sư Phạm Kỹ Thuật
do chính quyền đương thời trưng dụng đến ngày nay.
Regina Pacis Thẻ Học Sinh sau 1975, khi bị đổi
tên Triệu thị Trinh
Thầy Ðạt và lớp 9 cuối cùng trước khi RP bị giải
thể vào năm 1977
Kể từ đó, các Soeurs và các thầy cô và bầy nữ
sinh vỡ hàng mỗi người đi mỗi ngã, kẻ ở lại Việt Nam người đi nước
ngoài. Mère Cathérine đã mất ngày 14/07/2001. Hiện nay Soeur Imelda
hiệu trưởng đầu tiên và Soeur Myriam về hưu tại tu viện Bình Lợi
(quận Bình Thạnh Thành Phố Hồ Chí Minh), các Soeurs Vinh Sơn, Anita
vẫn ở 42 Tú Xương. Soeur Ignes đi Buôn Mê Thuôt. Soeur Xavier đã
từ trần ngày 01/04/2001. Các thầy cô còn ở lại Việt Nam có thể kể
thầy Ðạt, thầy Dung, cô Cúc nhưng tất cả đều đã về hưu.
|